NASZ CUDOWNY XX WIEK

Niech żyje bal,
bo to życie, to bal nad bale,
niech żyje bal,
drugi raz nie zaproszą nas wcale,
orkiestra gra,
jeszcze tańczą i drzwi są otwarte,
dzień wart jest dnia
i to życie zachodu jest warte!
               Agnieszka Osiecka.

            W naszym życiu mija niepowtarzalny, zdumiewający, wspaniały XX wiek. Wiek, w którym Polska dwukrotnie odzyskała niepodległość, lata, które przyniosły nam wynalazki ułatwiające codzienne życie. Pierwsze kroki człowieka na innej planecie były nie tylko cudem techniki i ludzkiej inteligencji, ale również symbolem poetyckim i filozoficznym. Dnia 21 lipca 1969r. o godz. 3-ciej telewizja przekazała transmisję lądowania pierwszych astronautów na Księżycu. Leżałam w swoim domu na tapczanie i patrzałam, jak Amstrong schodził po drabince opuszczonej z kapsuły pojazdu kosmicznego i postawił stopę na księżycowym pyle.
            Rewolucja w medycynie nastąpiła dzięki wynalazkowi w 1929r. peniceliny. Wynalazcą jest szkocki lekarz - mikrobiolog Alexander Fleming. W 1942r. wyodrębnienie peniceliny i zastosowanie kliniczne nastąpiło dzięki pracom Floreya i Caina. W 1945r. wszyscy trzej otrzymali nagrodę Nobla. W okresie II Wojny Światowej wyleczono rannych żołnierzy, u których rozwinęło się zakażenie.
            Z chwilą, gdy dnia 31 grudnia 1999r. zegar wybił godzinę 24-tą z naszych kalendarzy na zawsze zginęła wiodąca jedynka i trzy dziewiątki. Okazała się dwójka, która panować będzie tysiąc lat. Trzy zera zmieniać będzie nieubłagany czas. Ta dwójka z trzema zerami należy jeszcze do XX wieku.
            Budzą się refleksje... Jakie wielkie udogodnienia przyniósł w naszym codziennym życiu XX wiek. Wszystkie urządzenia ułatwiające i umilające mi życie witałam w swoim domu z wielką radością, podziwem, szacunkiem i doceniałam ich wartość. Najbardziej genialną maszyną elektroniczną do domowego użytku jest komputer. Podchodzę do niego z największym szacunkiem, podziwem i pewnym lękiem. Mózgiem tego urządzenia jest mikroprocesor - kostka wielkości pudełka od zapałek i tam tkwią genialne pomysły ludzkie. Brak mi wyobraźni, że książka 418 - stronicowa mieści się na małej płytce i ja sama, przy pomocy komputera, cały ten tekst tam umieściłam. A to jest kropla w morzu możliwości tego urządzenia.
            W 1977r. kupiłam pierwszą pralkę automatyczną. Pewnego razu zabrałam swoją mamę z jej bielizną do prania. Bieliznę wpakowałam do pralki, a w tym czasie z mamą piłam herbatę. Mama co chwila zerkała na pralkę, która prała, płukała i odwirowywała wodę. W jej oczach widziałam tyle niedowierzania, podziwu i zachwytu... Nasza rodzina składała się z siedmiu osób. Ona bieliznę prała na drewnianej lub metalowej tarce. Trwało to i 3 dni. W 1956r. kupiłam mamie pralkę mechaniczną i to już było wielkim udogodnieniem. Pierwszą pralkę automatyczną skonstruowano w Stanach Zjednoczonych w 1937r. W Polsce dopiero w 1970r. fabryka "Polar" we Wrocławiu zaczęła produkować pierwsze "super-automaty".
            Przemieszczanie się z miejsca na miejsce ma wielkie znaczenie w życiu człowieka. A ja? W dzieciństwie jeździłam sankami w zaprzęgu psów, a później saniami, drabiniastym wozem, furą, różnymi bryczkami, dwukółkami, linijkami, "wierzchem": na koniu, ośle i wielbłądzie. Poruszałam się pojazdami jednośladowymi: rowerem, motorowerem i motocyklem. Pierwszy własny samochód typu "Warszawa" został zakupiony w 1970r. Pierwszy raz autobusem jechałam w wieku 11 lat, a pociągiem - w lutym 1946r. z Ełku do Gdańska. W marcu 1946r. "gnałam" parową kolejką wąskotorową z Ełku do Krzywego. To są "tory" mojej młodości i podróż owiana sentymentem. Pierwszy raz samolotem leciałem z Szawel do Rygi. To był lot pełen grozy. Wiadomo, że dopiero w naszym wieku samolot stał się szybkim i bezpiecznym środkiem transportu, a także groźną bronią w okresie II-giej Wojny Światowej. Czas mija... zbliża się koniec XX wieku. W listopadzie 1999r. w ciągu dwóch godzin przebyłam samolotem trasę z Afryki do Warszawy i w ciągu trzech godzin - z Warszawy do Ełku. Gdybym urodziła się w XIX wieku ubrałabym się w mantylkę, do ręki wzięłabym sakwojaż i dyliżansem pojechałabym z Kiejdan do Rygi...
            Telewizor czarno-biały "Aladyn" zjawił się w moim domu w 1963r. To nie zrobiło większego wrażenia. Po prostu ekran z kina został przeniesiony do mojego pokoju. Masowa produkcja odbiorników telewizyjnych w USA ruszyła w 1939r., a w Polsce pierwsze odbiorniki "Wisła" pokazały się w 1954r. Obecnie kolorowy telewizor jest moim bieżącym źródłem informacji z kraju i ze świata.
            Lodówka została wynaleziona w 1913r jednocześnie w Stanach Zjednoczonych i Niemczech .Pierwszą polską lodówkę - "Mewa" wyprodukowano w 1956r. W moim domu znalazła się w 1962r., a zamrażarka - w 1977r. Te urządzenia są bardzo pomocne w prowadzeniu gospodarstwa domowego.
            Odkurzacz w 1905 r. wynalazł Anglik Hubert Booth. W Polsce pierwsze odkurzacze "Alfa" z rzeszowskiego Zelmera trafiły na polski rynek w 1952r. Odkurzaczem "Alfa" zostałam nagrodzona za artykuł pt.: "Mój nowy dom" w 1970r.
            Wielkim udogodnieniem były wytwarzane pończochy ze sztucznego włókna, a w późniejszym okresie koszule, popularnie nazywane non-iron czyli nie wymagające prasowania. Z entuzjazmem powitałam wynalezione przez Amerykanina rajstopy. Młodym ludziom te wszystkie wynalazki są tak oczywiste, nieodłączne w naszych mieszkaniach i zdaje się, że one istniały od niepamiętnych czasów, po prostu od zawsze... Najbardziej cieszyłam się, gdy w moje ręce trafił długopis skonstruowany przez
            Węgra Laszlo Biro. Francuz Bic wymyślił długopis jednorazowego użytku. I tak odeszła epoka kałamarzy z atramentem, obsadek ze stalówkami, nieszczęśliwych kleksów i osuszanie atramentu przy pomocy specjalnych bibuł i popiołu drzewnego...

Za Agnieszką Osiecką powtórzę:
Myśmy to mieli, nam to dali,
to do nas uśmiechnął się Bóg
Ja, kiedy przyszłam, jeszcze grali,
ja, kiedy przyszłam, śpiewał róg.

Anna Boharewicz-Richter

P.S. Nasze miasto zmieniło sie również. Na zdjęciach zamieszczonych poniżej - dom na rogu ulicy Wojska Polskiego i Sikorskiego w 1972 r. i 25 lat póżniej.

[ Powrót ]